Görüşlərin gündəmində ikitərəfli münasibətlər, eləcə də Ermənistanın xarici siyasətinin Avropa İttifaqına yönəlmiş istiqamətləri yer alıb.
Xüsusilə diqqətçəkən məqam ondan ibarət idi ki, aylar əvvəl Rusiya Federasiyasını Ermənistana qarşı hibrid müharibə aparmaqda və bu prosesə ciddi resurslar sərf etməkdə ittiham edən, Moskva səfəri ərəfəsində isə bu ritorikanı yumşaldan Alen Simonyan Rusiya XİN rəhbəri ilə görüşüb. Halbuki bu, protokol baxımından sapma hesab olunur, çünki dövlətlərarası təmaslar adətən rəsmi şəxslər arasında, vəzifə baxımından uyğun səviyyədə həyata keçirilir.
Belə sapmalar bəzən siyasi dialoqa, yaxud mesajların qarşılıqlı ötürülməsinə ehtiyac və maraq olduqda baş verir. Əgər müzakirə ediləcək mövzular xarici siyasətlə bağlıdırsa, bu halda əsas platformaya Xarici İşlər Nazirliyi çevrilir və görüşün məhz Rusiya XİN binasında keçirilməsi təsadüfi sayılmır.
Bu cür protokol sapması onu göstərmək məqsədi daşıya bilər ki, Ermənistanın xarici siyasət məsələləri Moskvanın Xarici İşlər Nazirliyinin platformasında müzakirə olunur, yaxud Ermənistanın siyasi rəhbərliyinə birbaşa siqnal ötürülməsinə ehtiyac var.
Yəqin ki, təsadüfi deyildi ki, Lavrov Simonyanla görüşdən sonra verdiyi qısa ictimai açıqlamada məhz Simonyanın “şimaldan gələn hibrid təhdidlər” mövzusuna toxunub. Bu mövzu Alen Simonyanın həmin bəyanatından sonra aylar boyunca Rusiya XİN-in diqqət mərkəzində olub və çoxsaylı cavab reaksiyalarına səbəb olub.
Lavrov bildirib ki, Moskva Ermənistana şimaldan yönələn təhdidlərlə bağlı səsləndirilən açıqlamaları qəribə hesab edir.
“Müntəzəm olaraq şimaldan Ermənistana qarşı guya hazırlanan mifoloji hücumlar, Kollektiv Təhlükəsizlik Müqaviləsi Təşkilatının (KTMT) guya mövcudluq üçün təhdid yaratması ilə bağlı bəyanatları eşitmək bizim üçün bir qədər qəribədir. Bu kontekstdə ümumi tariximizin şübhə altına alınması cəhdlərini də qeyd edərdim”, - deyə Lavrov Simonyana bildirib.
Buna cavab olaraq Alen Simonyan deyib ki, Ermənistan Rusiya ilə münasibətlərdə maraqlıdır və Moskvada Ermənistanın Rusiyaya qarşı addımlar atdığı barədə təsəvvürün formalaşmasını istəmir. Eyni zamanda o vurğulayıb ki, müzakirə olunmalı məsələlər mövcuddur։
“Bizi ictimai məkanda tez-tez səslənən ritorika da narahat edir. Bu, Ermənistan cəmiyyətini də ciddi şəkildə narahat edir”, - deyə Alen Simonyan qeyd edib və əlavə edib ki, Moskva Ermənistan üçün müttəfiq və mühüm tərəfdaş olduğu üçün oradan səslənən bəyanatlar cəmiyyətdə çox mənfi reaksiya doğurur. Avrasiya İqtisadi Birliyi məsələsinə toxunan erməni parlament sədri bildirib ki, Ermənistan birlikdən çıxmamalıdır, əksinə, hər iki tərəfin xeyrinə olacaq bir həll yolu tapmaq mümkündür.
Əslində, Simonyanın səfərinin siyasi mesajlar hissəsi əsasən Lavrovla görüş ətrafında cəmləşmişdi. Bu da gözlənilməz deyildi və məhz buna görə görüş Rusiya XİN-də təşkil olunmuşdu.
Ordu.az-ın məlumatına görə, rusiyalı analitik Aleksandr Xramçixin bildirib ki, Rusiya XİN səviyyəsində keçirilən görüşlər ikitərəfli münasibətləri və gündəmdə olan digər məsələləri müzakirə etmək üçün nəzərdə tutulur.
Onun sözlərinə görə, parlamentlərarası səviyyə siyasi dialoq və siyasi mesajların ötürülməsi ehtiyacını tam şəkildə həll etmir. Bu səbəbdən də Ermənistan tərəfindən tez-tez müəyyən narazılıqlar səsləndirildiyi şəraitdə bu cür təmaslar xüsusilə aktual olur.
Xramçixin qeyd edib ki, əgər nadir hallarda baş verən yüksək səviyyəli səfər həyata keçirilirsə, bu məsələlər məhz Rusiya XİN tərəfindən koordinasiya olunan diplomatik kanalla müzakirə oluna bilər. Onun fikrincə, görüş zamanı siyasi mesajlar və müəyyən dəqiqləşdirmələr səsləndirilib.
“Rusiya üçün burada əsas məsələ Ermənistanın Avropa İttifaqı ilə yaxınlaşmasıdır. Bu isə Avrasiya İqtisadi Birliyinə üzvlüklə uyğunsuz hesab olunur. Qarşı tərəfdən AİB-dən çıxmaq niyyətinin olmadığı bildirildi. Eyni zamanda aydın idi ki, Ermənistan AİB üzvlüyünü saxlayaraq Qərblə sıx əməkdaşlığı davam etdirmək niyyətindədir. Bu modelin nə qədər davamlı olacağını demək çətindir, çünki indiyədək bu cür formata şahid olmamışıq. Mövcud geosiyasi şəraitdə bunun nə dərəcədə yaşaya biləcəyini zaman göstərəcək”, - deyə analitik qeyd edib.
Xramçixinin sözlərinə görə, həm Ermənistanın, həm də Rusiyanın narahatlıqları mövcuddur. Rusiya Ermənistanın Rusiyaya düşmən münasibətdə olan bir strukturla əməkdaşlığı dərinləşdirməsindən narahatdır.
“Bu, Ermənistanın suveren hüququdur və Rusiya bunu qəbul edir, lakin bu mövzuda da görünür müəyyən dialoq baş tutdu. Ümumilikdə demək olar ki, Rusiya XİN-də keçirilən görüş səfəri daha siyasi məzmunlu etdi və ikitərəfli gündəmin ən aktual məsələləri müzakirə olundu. Bununla belə, hesab edirəm ki, məsələlər müzakirə edilsə də, erməni-rus münasibətlərinin ümumi fonu dəyişməz qalacaq”, - deyə Xramçixin fikrini yekunlaşdırıb.
Alpər Mövludoğlu
Ordu.az
